Τὸ πνευματικὸν φῶς τοῦ Ὁσίου Παϊσίου τοῦ Ἁγιορείτου
Τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου π. Διονυσίου Τάτση
1. Εἰσαγωγικά
Ἡ πρόσφατη ἁγιοκατάταξη τοῦ Γέροντος Παϊσίου τοῦ ἁγιορείτου (13 Ἰανουαρίου 2015) χαροποίησε ἰδιαίτερα τὸ ὀρθόδοξο πλήρωµα τῆς Πατρίδας µας, γιατὶ ἐπιβεβαιώθηκε ὅτι καὶ στὶς δύσκολες µέρες µας -ὅπου οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι ἔχουν ἀποµακρυνθεῖ ἀπὸ τὸ θέληµα τοῦ Θεοῦ- ὑπάρχουν ψυχὲς ἀφιερωµένες στὸν Θεό, οἱ ὁποῖες ἀναλίσκονται στὴν προσευχή, τὴν ἄσκηση καὶ τὴν ἔµπρακτη ἀγάπη πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς τους.
Εἶναι αὐτοὶ ποὺ µὲ ταπείνωση ἀγωνίζονται στὴ ζωή τους καὶ χωρὶς νὰ τὸ συνειδητοποιοῦν οἱ ἴδιοι, γίνονται τὸ ἁλάτι καὶ τὸ φῶς τοῦ κόσµου, σύµφωνα µὲ τὸ λόγο τοῦ Χριστοῦ πρὸς τοὺς µαθητές του: «Ὅ,τι εἶναι τὸ ἁλάτι γιὰ τὴν τροφή, εἶστε κι ἐσεῖς γιὰ τὸν κόσµο. Ἂν τὸ ἁλάτι χάσει τὴν ἁλµύρα του, πῶς θὰ τὴν ἀποκτήσει; ∆ὲ χρησιµεύει πιὰ σὲ τίποτε· τὸ πετοῦν ἔξω στὸ δρόµο καὶ τὸ πατοῦν οἱ ἄνθρωποι. Ἐσεῖς εἶστε τὸ φῶς γιὰ τὸν κόσµο· µιὰ πόλη χτισµένη ψηλὰ στὸ βουνὸ δὲν µπορεῖ νὰ κρυφτεῖ. Οἱ ἄνθρωποι, ὅταν ἀνάψουν τὸ λυχνάρι, δὲν τὸ βάζουν κάτω ἀπὸ τὸ δοχεῖο, µὲ τὸ ὁποῖο µετροῦν τὸ σιτάρι, ἀλλὰ τὸ τοποθετοῦν στὸ λυχνοστάτη, γιὰ νὰ φωτίζει ὅλους τοὺς ἀνθρώπους τοῦ σπιτιοῦ. Ἔτσι νὰ λάµψει καὶ τὸ δικό σας φῶς µπροστὰ στοὺς ἀνθρώπους, γιὰ νὰ δοῦν τὰ καλά σας ἔργα καὶ νὰ δοξολογήσουν τὸν οὐράνιο Πατέρα σας» (Ματθ. ε᾽ 13- 16).
Τὸ παράδειγµα τοῦ ὁσίου Παϊσίου ἦταν ἰδιαίτερα ἐντυπωσιακὸ καὶ εἶχε εὐρύτατη ἀπήχηση στὸ λαό. Πράγµατι ὁ ὅσιος ὑπῆρξε τὸ φῶς καὶ τὸ ἁλάτι ἑνὸς µεγάλου τµήµατος τοῦ λαοῦ µας, ὅσο ζοῦσε. Ἀλλὰ καὶ µετὰ τὴν κοίµησή του (12 Ἰουλίου 1994) συνεχίζεται ἡ εὐεργετική του ἐπίδραση στοὺς σύγχρονους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν τὸν εἶχαν γνωρίσει, ἀλλὰ ἐπισκέπτονται κατὰ χιλιάδες τὸν τάφο του στὸ µονα- στήρι τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου στὴ Σουρωτή, ἀλλὰ καὶ τὸ ταπεινὸ ὑπαίθριο ἀρχονταρίκι στὴν Παναγούδα τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ὅπως ἐπίσης τὸ ἐντυπωσιακὸ µοναστήρι τῆς Γεννήσεως τῆς Θεοτόκου στὸ Στόµιο µέσα στὴ χαράδρα τοῦ Ἀώου καὶ τὴν πατρική του οἰκία στὴν Κόνιτσα.
Ὁ ὅσιος Παΐσιος ἔγινε προσφιλὲς θέµα καὶ σὲ πολλὲς κοσµικὲς ἐφηµερίδες, οἱ ὁποῖες ὡστόσο δὲν στοχεύουν νὰ ἀναδείξουν τὴν ἁγιότητά του, ἀλλὰ γιὰ νὰ αὐξήσουν τὴν κυκλοφορία τους, ἐκµεταλλευόµενες τὴ λαϊκὴ εὐσέβεια. Συνήθως ἀποδίδουν στὸν ὅσιο προφητεῖες καὶ θαύµατα γιὰ ἐντυπωσιασµό, ἀδιαφορώντας γιὰ τὴν ἐγκυρότητά τους. Σὲ τελευταία ἀνάλυση τὰ κείµενα αὐτὰ χαρακτηρίζονται ἀρνητικὰ καὶ δὲν συµβάλλουν στὴν προβολὴ τοῦ Ὁσίου Παϊσίου, ἀντίθετα τὸν µειώνουν καὶ ὑποβαθµίζουν τὴν ἀξία τῶν διδαχῶν του, κρύβοντας συγχρόνως τὴ λάµψη τῆς ἀσκητικῆς του ζωῆς. Τὰ ὅσα γράφουν οἱ κοσµικὲς ἐφηµερίδες εἶναι ἐπιπόλαια, κάποτε καὶ κακόβουλα, γι᾽ αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ τὰ προσέχουν οἱ ἀληθινοὶ χριστιανοί, τὴν ὥρα µάλιστα ποὺ κυκλο- φοροῦν πολλὰ βιβλία γραµµένα ἀπὸ ἀνθρώπους, ποὺ ἔζησαν τὸν ὅσιο καὶ εἶναι ἀξιόπιστα καὶ ψυχωφελῆ.
Πέρα ἐπίσης ἀπὸ τοὺς κοσµικοὺς δηµοσιογράφους, ὑπάρχουν καὶ µερικοὶ µικρόψυχοι καὶ φανατικοὶ παλαιοηµερολογίτες, οἱ ὁποῖοι µιλοῦν ἀπαξιωτικὰ γιὰ τὸν ὅσιο Παΐσιο, γιατὶ δὲν ἀκολουθοῦσε τὴ δική τους τακτικὴ καὶ δὲν ἀµφισβητοῦσε τὸ Οἰκουµενικὸ Πατριαρχεῖο καὶ τὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος. ∆υστυχῶς αὐτοὶ µὲ τὴν ἁµαρτωλή τους ἀναπνοὴ ἔχουν σβήσει τὸ φῶς τοῦ ὁσίου γιὰ τὸν ἑαυτό τους καὶ τὸ στόµα τους εἶναι ἀπύλωτο. Καὶ ὅσο ἡ φήµη τοῦ ὁσίου µεγαλώνει, τόσο αὐξάνονται καὶ τὰ δηλητηριώδη βέλη τῆς συκοφαντίας τους. ∆ὲν πρέπει ἀκόµα νὰ ξεχνᾶµε ὅτι καὶ µέσα στὸ Ἅγιον Ὄρος ὑπῆρχαν -καὶ ὑπάρχουν ἀκόµα- μοναχοὶ ποὺ ἀµφισβητοῦσαν τὸν Ὅσιο Παΐσιο καὶ διέδιδαν παιδαριώδη πράγµατα εἰς βάρος του. Παρόλο ποὺ ἡ ἀγάπη του τοὺς σκέπαζε ὅλους, αὐτοὶ ἔχυναν τὸ φαρµάκι τους.
Προσωπικὰ δὲν ἐνοχλοῦµαι πολὺ ἀπὸ τοὺς ἐπικριτὲς τοῦ ὁσίου, γιατὶ σκέφτοµαι ὅτι ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς εἶχε καθηµερινὰ µπροστά του τοὺς γραµµατεῖς καὶ τοὺς Φαρισαίους, οἱ ὁποῖοι τὸν παρακολουθοῦσαν καὶ ἀµφισβητοῦσαν τὰ θαύµατα καὶ τὴ διδασκαλία του. Καὶ ἂν αὐτὸ συνέβαινε µὲ τὸν Χριστό, γιατὶ νὰ µὴ συµβαίνει καὶ µὲ τὸν ταπεινὸ ὅσιο Παΐσιο; Λυπᾶµαι ὅµως τοὺς φανατικοὺς ἀδελφούς, γιατὶ δὲν ὑπάρχει ἐλπίδα νὰ ἀνανήψουν. Θὰ περάσουν τὴ ζωή τους µέσα στὸ σκοτάδι, ἐνῶ θὰ ἔπρεπε ταπεινὰ νὰ ζητοῦν τὶς πρεσβεῖες τοῦ ὁσίου.
Ἡ πρόσφατη ἁγιοκατάταξη τοῦ Γέροντος Παϊσίου τοῦ ἁγιορείτου (13 Ἰανουαρίου 2015) χαροποίησε ἰδιαίτερα τὸ ὀρθόδοξο πλήρωµα τῆς Πατρίδας µας, γιατὶ ἐπιβεβαιώθηκε ὅτι καὶ στὶς δύσκολες µέρες µας -ὅπου οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι ἔχουν ἀποµακρυνθεῖ ἀπὸ τὸ θέληµα τοῦ Θεοῦ- ὑπάρχουν ψυχὲς ἀφιερωµένες στὸν Θεό, οἱ ὁποῖες ἀναλίσκονται στὴν προσευχή, τὴν ἄσκηση καὶ τὴν ἔµπρακτη ἀγάπη πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς τους.
Εἶναι αὐτοὶ ποὺ µὲ ταπείνωση ἀγωνίζονται στὴ ζωή τους καὶ χωρὶς νὰ τὸ συνειδητοποιοῦν οἱ ἴδιοι, γίνονται τὸ ἁλάτι καὶ τὸ φῶς τοῦ κόσµου, σύµφωνα µὲ τὸ λόγο τοῦ Χριστοῦ πρὸς τοὺς µαθητές του: «Ὅ,τι εἶναι τὸ ἁλάτι γιὰ τὴν τροφή, εἶστε κι ἐσεῖς γιὰ τὸν κόσµο. Ἂν τὸ ἁλάτι χάσει τὴν ἁλµύρα του, πῶς θὰ τὴν ἀποκτήσει; ∆ὲ χρησιµεύει πιὰ σὲ τίποτε· τὸ πετοῦν ἔξω στὸ δρόµο καὶ τὸ πατοῦν οἱ ἄνθρωποι. Ἐσεῖς εἶστε τὸ φῶς γιὰ τὸν κόσµο· µιὰ πόλη χτισµένη ψηλὰ στὸ βουνὸ δὲν µπορεῖ νὰ κρυφτεῖ. Οἱ ἄνθρωποι, ὅταν ἀνάψουν τὸ λυχνάρι, δὲν τὸ βάζουν κάτω ἀπὸ τὸ δοχεῖο, µὲ τὸ ὁποῖο µετροῦν τὸ σιτάρι, ἀλλὰ τὸ τοποθετοῦν στὸ λυχνοστάτη, γιὰ νὰ φωτίζει ὅλους τοὺς ἀνθρώπους τοῦ σπιτιοῦ. Ἔτσι νὰ λάµψει καὶ τὸ δικό σας φῶς µπροστὰ στοὺς ἀνθρώπους, γιὰ νὰ δοῦν τὰ καλά σας ἔργα καὶ νὰ δοξολογήσουν τὸν οὐράνιο Πατέρα σας» (Ματθ. ε᾽ 13- 16).
Τὸ παράδειγµα τοῦ ὁσίου Παϊσίου ἦταν ἰδιαίτερα ἐντυπωσιακὸ καὶ εἶχε εὐρύτατη ἀπήχηση στὸ λαό. Πράγµατι ὁ ὅσιος ὑπῆρξε τὸ φῶς καὶ τὸ ἁλάτι ἑνὸς µεγάλου τµήµατος τοῦ λαοῦ µας, ὅσο ζοῦσε. Ἀλλὰ καὶ µετὰ τὴν κοίµησή του (12 Ἰουλίου 1994) συνεχίζεται ἡ εὐεργετική του ἐπίδραση στοὺς σύγχρονους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν τὸν εἶχαν γνωρίσει, ἀλλὰ ἐπισκέπτονται κατὰ χιλιάδες τὸν τάφο του στὸ µονα- στήρι τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου στὴ Σουρωτή, ἀλλὰ καὶ τὸ ταπεινὸ ὑπαίθριο ἀρχονταρίκι στὴν Παναγούδα τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ὅπως ἐπίσης τὸ ἐντυπωσιακὸ µοναστήρι τῆς Γεννήσεως τῆς Θεοτόκου στὸ Στόµιο µέσα στὴ χαράδρα τοῦ Ἀώου καὶ τὴν πατρική του οἰκία στὴν Κόνιτσα.
Ὁ ὅσιος Παΐσιος ἔγινε προσφιλὲς θέµα καὶ σὲ πολλὲς κοσµικὲς ἐφηµερίδες, οἱ ὁποῖες ὡστόσο δὲν στοχεύουν νὰ ἀναδείξουν τὴν ἁγιότητά του, ἀλλὰ γιὰ νὰ αὐξήσουν τὴν κυκλοφορία τους, ἐκµεταλλευόµενες τὴ λαϊκὴ εὐσέβεια. Συνήθως ἀποδίδουν στὸν ὅσιο προφητεῖες καὶ θαύµατα γιὰ ἐντυπωσιασµό, ἀδιαφορώντας γιὰ τὴν ἐγκυρότητά τους. Σὲ τελευταία ἀνάλυση τὰ κείµενα αὐτὰ χαρακτηρίζονται ἀρνητικὰ καὶ δὲν συµβάλλουν στὴν προβολὴ τοῦ Ὁσίου Παϊσίου, ἀντίθετα τὸν µειώνουν καὶ ὑποβαθµίζουν τὴν ἀξία τῶν διδαχῶν του, κρύβοντας συγχρόνως τὴ λάµψη τῆς ἀσκητικῆς του ζωῆς. Τὰ ὅσα γράφουν οἱ κοσµικὲς ἐφηµερίδες εἶναι ἐπιπόλαια, κάποτε καὶ κακόβουλα, γι᾽ αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ τὰ προσέχουν οἱ ἀληθινοὶ χριστιανοί, τὴν ὥρα µάλιστα ποὺ κυκλο- φοροῦν πολλὰ βιβλία γραµµένα ἀπὸ ἀνθρώπους, ποὺ ἔζησαν τὸν ὅσιο καὶ εἶναι ἀξιόπιστα καὶ ψυχωφελῆ.
Πέρα ἐπίσης ἀπὸ τοὺς κοσµικοὺς δηµοσιογράφους, ὑπάρχουν καὶ µερικοὶ µικρόψυχοι καὶ φανατικοὶ παλαιοηµερολογίτες, οἱ ὁποῖοι µιλοῦν ἀπαξιωτικὰ γιὰ τὸν ὅσιο Παΐσιο, γιατὶ δὲν ἀκολουθοῦσε τὴ δική τους τακτικὴ καὶ δὲν ἀµφισβητοῦσε τὸ Οἰκουµενικὸ Πατριαρχεῖο καὶ τὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος. ∆υστυχῶς αὐτοὶ µὲ τὴν ἁµαρτωλή τους ἀναπνοὴ ἔχουν σβήσει τὸ φῶς τοῦ ὁσίου γιὰ τὸν ἑαυτό τους καὶ τὸ στόµα τους εἶναι ἀπύλωτο. Καὶ ὅσο ἡ φήµη τοῦ ὁσίου µεγαλώνει, τόσο αὐξάνονται καὶ τὰ δηλητηριώδη βέλη τῆς συκοφαντίας τους. ∆ὲν πρέπει ἀκόµα νὰ ξεχνᾶµε ὅτι καὶ µέσα στὸ Ἅγιον Ὄρος ὑπῆρχαν -καὶ ὑπάρχουν ἀκόµα- μοναχοὶ ποὺ ἀµφισβητοῦσαν τὸν Ὅσιο Παΐσιο καὶ διέδιδαν παιδαριώδη πράγµατα εἰς βάρος του. Παρόλο ποὺ ἡ ἀγάπη του τοὺς σκέπαζε ὅλους, αὐτοὶ ἔχυναν τὸ φαρµάκι τους.
Προσωπικὰ δὲν ἐνοχλοῦµαι πολὺ ἀπὸ τοὺς ἐπικριτὲς τοῦ ὁσίου, γιατὶ σκέφτοµαι ὅτι ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς εἶχε καθηµερινὰ µπροστά του τοὺς γραµµατεῖς καὶ τοὺς Φαρισαίους, οἱ ὁποῖοι τὸν παρακολουθοῦσαν καὶ ἀµφισβητοῦσαν τὰ θαύµατα καὶ τὴ διδασκαλία του. Καὶ ἂν αὐτὸ συνέβαινε µὲ τὸν Χριστό, γιατὶ νὰ µὴ συµβαίνει καὶ µὲ τὸν ταπεινὸ ὅσιο Παΐσιο; Λυπᾶµαι ὅµως τοὺς φανατικοὺς ἀδελφούς, γιατὶ δὲν ὑπάρχει ἐλπίδα νὰ ἀνανήψουν. Θὰ περάσουν τὴ ζωή τους µέσα στὸ σκοτάδι, ἐνῶ θὰ ἔπρεπε ταπεινὰ νὰ ζητοῦν τὶς πρεσβεῖες τοῦ ὁσίου.
